Rozwój dziecka trzyletniego
Co potrafi trzylatek? Fizyczny, poznawczy, językowy i emocjonalny rozwój dziecka w trzecim roku życia.
Okres trzech lat stanowi drugą fazę wczesnego dzieciństwa. Następuje intensywny rozwój psychoruchowy, choć wzrost fizyczny nie jest już tak dynamiczny jak wcześniej.
Rozwój fizyczny i motoryczny
Trzylatka cechują jeszcze wyraźne dysproporcje: krótkie nogi względem dużej głowy i wydłużonego tułowia. Kościec jest wrażliwy i giętki, mięśnie zawierają dużo wody i są słabsze niż u starszych dzieci.
Ruch jest jednak coraz bardziej harmonijny. Trzylatek potrafi:
- Wchodzić po schodach naprzemiennie
- Rzucać i łapać piłkę
- Skakać obunóż, stać na palcach
- Jeździć na trzykołowym rowerku
W samoobsłudze jest już częściowo niezależny: zakłada ubranie, myje się, samodzielnie korzysta z toalety. Rysuje rozpoznawalne kształty i buduje proste budowle z klocków.
Rozwój poznawczy
Wzrasta wrażliwość zmysłów, szczególnie wzroku i słuchu. „Dziecko w tym wieku nie powinno przebywać w hałasie, ponieważ wskutek silnego pobudzania komórek nerwowych nie odróżnia dobrze poszczególnych dźwięków.”
Trzylatek rozpoznaje podstawowe kolory i figury geometryczne. Uwaga jest mimowolna — skupia się na bodźcach atrakcyjnych. Spostrzega świat globalnie, bez szczegółowej analizy. Pamięć jest mimowolna — dziecko łatwo uczy się wierszy, piosenek i fragmentów ulubionych książek.
Rozwój mowy
Dziecko opanowuje średnio 9–10 nowych słów dziennie. Przechodzi od prostych fraz do zdań złożonych. „Trzylatek dostrzega, że za pomocą słów może nie tylko wyrażać swoje potrzeby, ale również wywierać wpływ” na otoczenie.
Wymawia wszystkie samogłoski, pojawiają się głoski s, z, c, dz. Charakterystyczne jest zmiękczanie głosek — to normalne na tym etapie.
Rozwój społeczny i emocjonalny
Trzylatkowie doświadczają chwiejności uczuciowej i mają trudności z przystosowaniem do nowych reguł. „Trzylatek widzi świat przez pryzmat własnej osoby” — nie zwraca jeszcze uwagi na uczucia innych. Z czasem uczy się jednak szacunku do rówieśników.
Dziecko nie potrafi maskować emocji — natychmiast ujawniają się w zachowaniu. Może mieć pewne lęki nocne — to normalne.
Trzylatek potrafi już: nawiązywać kontakty, reagować na własne imię, rozpoznawać podstawowe emocje (smutny, wesoły), używać liczby mnogiej i być ciekaw świata.